مهمترین ویژگی برچسب اصالت کالا چیست؟ + 9 مشخصه فنی

در دنیای امروز که بازار محصولات سلامت‌ محور، آرایشی، بهداشتی و دارویی با چالش بزرگ کالاهای قاچاق و تقلبی روبرو است، اطمینان از اصالت محصول به مهمترین دغدغه مصرف‌ کنندگان تبدیل شده است. خرید یک محصول تقلبی نه تنها باعث هدر رفتن هزینه میشود، بلکه میتواند آسیب‌ های جبران‌ ناپذیری به سلامت انسان وارد کند. در این میان، برچسب اصالت کالا (مورد تایید سازمان غذا و دارو) به عنوان یک سپر دفاعی محکم برای مصرف‌ کننده عمل میکند.

اما مهمترین ویژگی برچسب اصالت کالا چیست؟ یک برچسب معتبر باید چه مشخصات فنی و قانونی داشته باشد تا بتوان به آن اعتماد کرد؟ ما در مجله تخصصی تیانا سلامت پارلا، در این مقاله جامع به کالبدشکافی دقیق لیبل اصالت پرداخته و شما را با تمام استانداردهایی که یک برچسب اصالت واقعی باید داشته باشد، آشنا میکنیم.

برچسب اصالت کالا چیست و چرا حیاتی است؟

برچسب اصالت یا لیبل اصالت، یک شناسه یکتا و امنیتی با پس‌ زمینه زرد و سفید است که روی محصولات دارویی، آرایشی، بهداشتی، غذایی و تجهیزات پزشکی الصاق میشود. هدف اصلی این برچسب، ایجاد یک پل ارتباطی مستقیم و شفاف بین تولیدکننده (یا واردکننده قانونی) و مصرف‌ کننده نهایی از طریق سامانه یکپارچه سازمان غذا و دارو (TTAC) است.

مهمترین ویژگی برچسب اصالت: “قابلیت استعلام و رهگیری یکتا”

اگر بخواهیم تنها یک ویژگی را به عنوان مهمترین شاخصه نام ببریم، آن ویژگی قابلیت رهگیری دقیق و یکتای محصول در زنجیره تامین است. یک برچسب اصالت واقعی به شما این قدرت را میدهد که در کمتر از چند ثانیه، تمام تاریخچه محصول (از کارخانه تا قفسه داروخانه یا فروشگاه) را در سامانه مرکزی وزارت بهداشت بررسی کنید. این شفافیت مانع از ورود کالای قاچاق، تاریخ‌ گذشته یا تقلبی به چرخه مصرف میشود.

9 مشخصه فنی و قانونی یک برچسب اصالت معتبر

برای اینکه برچسب اصالت واقعاً کارا، ایمن و معتبر باشد، صرفاً داشتن ظاهری زرد رنگ کافی نیست. این لیبل باید مجموعه‌ ای از نکات فنی و قانونی را به صورت دقیق رعایت کند. در ادامه 9 مشخصه حیاتی را که هر مصرف‌ کننده و تولیدکننده‌ ای باید بداند، بررسی میکنیم:

1. کد رهگیری (UID)؛ شناسنامه اختصاصی محصول

کد رهگیری یا UID (Unique Identification) یک شناسه یکتا و اختصاصی است که معمولاً از 20 رقم تشکیل شده است. این کد برای هر واحد محصول (حتی دو محصول کاملاً یکسان از یک برند و یک لات نامبر) کاملاً متفاوت است.

• کاربرد: این کد در سامانه مرکزی ثبت شده و امکان رهگیری و ردیابی دقیق محصول را در سراسر کشور فراهم میکند. بازرسان و سیستم‌ های فروشگاهی از طریق این کد، اصالت کلان محصول را بررسی میکنند.

2. شناسه اصالت کالا (کد 16 رقمی مخفی)

این شناسه، قلب تپنده برچسب اصالت برای مصرف‌ کننده نهایی است. شناسه اصالت یک کد 16 رقمی است که به منظور امنیت بیشتر، زیر یک لایه پوششی (اسکرچ) پنهان شده است.

نکته امنیتی بسیار مهم: هنگام استعلام، مصرف‌کننده این کد را به سامانه ارسال میکند. یکی از بزرگترین نشانه‌های اصالت این است که اگر دو محصول متفاوت (یا حتی مشابه)، کد اصالت 16 رقمی یکسانی داشته باشند، قطعاً یکی از آنها (یا هر دو) تقلبی هستند. این کد یک‌بار مصرف است و در صورت استعلام مجدد، سامانه هشدار می‌دهد که این کد قبلاً بررسی شده است.

3. شناسه تجاری بین‌ المللی کالا (GTIN)

کد GTIN مخفف Global Trade Item Number است. این یک شناسه بین‌ المللی 14 رقمی است که برای شناسایی نوع کالا در سطح جهانی استفاده میشود.

• اهمیت: درج کد GTIN روی برچسب اصالت نشان میدهد که این محصول دارای هویت تجاری معتبر و ثبت شده در استانداردهای جهانی (GS1) است. تمامی محصولات یکسان از یک برند، دارای GTIN مشابه هستند.

4. اطلاعات تاریخ‌ ها و سری ساخت (Lot/Batch Number)

یکی از حقوق اولیه مصرف‌ کننده، آگاهی از زمان تولید و انقضای محصول است. برچسب اصالت معتبر باید شامل موارد زیر باشد:

• تاریخ تولید (PRD)
• تاریخ انقضا (EXP)
• شماره سری ساخت (LOT)
• کاربرد: این اطلاعات برای نهادهای کنترل‌ کننده و مصرف‌ کنندگان حیاتی است. در صورت بروز هرگونه مشکل یا ریکال (فراخوان جمع‌ آوری محصول از بازار)، شماره سری ساخت به سرعت نشان میدهد که کدام دسته از محصولات باید از سطح عرضه خارج شوند.

5. بارکد دوبعدی (QR Code یا Data Matrix)

با پیشرفت تکنولوژی، استعلام کالا باید سریع و بی‌ دردسر باشد. یک برچسب اصالت استاندارد، حتماً دارای یک بارکد دوبعدی (اغلب از نوع Data Matrix) است.

• مزیت: مصرف‌ کننده نیازی به تایپ طولانی اعداد ندارد. با نصب اپلیکیشن TTAC یا سایر برنامه‌ های بارکد خوان مورد تایید، تنها با اسکن این بارکد توسط دوربین گوشی موبایل، در کسری از ثانیه تمام اطلاعات (نام کالا، شرکت واردکننده/تولیدکننده، تاریخ‌ ها و اصالت) روی صفحه نمایش داده میشود.

6. اطلاعات تماس و راهنمای سامانه‌ های استعلام

برچسب اصالت نمیتواند بدون راهنما رها شود. سازمان غذا و دارو الزام کرده است که برچسب‌ ها باید مسیرهای ارتباطی برای استعلام را به وضوح چاپ کنند. این اطلاعات شامل موارد زیر است:

• آدرس وبسایت سامانه استعلام: www.ttac.ir
• شماره پیامک استعلام: 20008822
• شماره تلفن گویای سازمان غذا و دارو.

این راه‌های متنوع باعث میشود تا کاربر در هر شرایطی (حتی بدون اینترنت هوشمند) بتواند کد محصول را بررسی کند.

7. لایه اسکرچی محافظ (Scratch-off Layer)

لایه اسکرچ همان قسمت طوسی یا نقره‌ ای رنگ روی برچسب است که با ناخن یا سکه خراشیده میشود.

• نقش امنیتی: این لایه وظیفه محافظت از شناسه 16 رقمی اصالت را بر عهده دارد. مهمترین قانون این است که فقط مالک نهایی محصول (خریدار) حق دارد این لایه را مخدوش کند. اگر هنگام خرید متوجه شدید لایه اسکرچ کالا قبلاً خراشیده شده است، باید از خرید آن خودداری کنید، زیرا احتمال استفاده قبلی از کد و دستکاری محصول وجود دارد.

8. ویژگی‌ های ضد جعل (Anti-Counterfeit Features)

قاچاقچیان همواره در تلاش برای چاپ برچسب‌ های تقلبی هستند. بنابراین یک لیبل اصالت مرغوب در مجموعه‌هایی مانند تیانا سلامت پارلا، با ویژگی‌های امنیتی خاصی چاپ میشود:

• استفاده از هولوگرام‌ های امنیتی.
• چاپ میکرومتن (متن‌ های بسیار ریزی که فقط با ذره‌بین خوانده میشوند).
• استفاده از الگوهای نامرئی یا مرکب‌ های حساس به نور UV.
• برش‌های امنیتی (تیغ‌ خوردگی) روی لیبل که باعث میشود در صورت تلاش برای کندن برچسب و انتقال آن به کالای دیگر، لیبل پاره و تکه‌ تکه شود.

9. خوانایی و کیفیت بالای چاپ (عدم آسیب‌دیدگی)

تمام اطلاعات امنیتی ذکر شده زمانی کارآمد هستند که به راحتی توسط انسان و ماشین خوانده شوند.

• چاپ برچسب اصالت باید با ریبون‌ های باکیفیت و دستگاه‌ های پیشرفته انجام شود تا در اثر سایش، رطوبت یا حمل و نقل، اعداد و بارکدها پاک نشوند.
• برچسب نباید مخدوش، پاره یا ناخوانا باشد. اگر مصرف‌ کننده نتواند ارقام روی لیبل را بخواند، عملاً برچسب کارایی خود را از دست داده است.

چگونه برچسب اصالت را به صورت اصولی استعلام کنیم؟

اکنون که با مشخصات فنی آشنا شدید، لازم است بدانید سامانه سازمان غذا و دارو چه پاسخهایی به شما میدهد. پس از ارسال کد 16 رقمی (مخفی شده زیر اسکرچ) به شماره پیامک 20008822 یا وارد کردن آن در سایت و اپلیکیشن TTAC، یکی از پیام‌ های زیر را دریافت میکنید:

1. اصالت کالا تایید می‌شود: (به همراه نام دقیق کالا، تاریخ انقضا و شرکت واردکننده). در این حالت کالا کاملاً معتبر است.
2. این کد قبلاً در تاریخ … استعلام شده است: اگر خودتان قبلاً استعلام نگرفته‌ اید، این یعنی کالا مشکوک به تقلب است و کد آن کپی شده است.
3. کد وارد شده نامعتبر است: این پیام صراحتاً نشان‌ دهنده تقلبی بودن برچسب و کالا است.

تیانا سلامت پارلا؛ تضمین کیفیت و امنیت در چاپ لیبل اصالت

شرکت تیانا سلامت پارلا با درک عمیق از اهمیت سلامت جامعه و الزامات سازمان غذا و دارو، خدمات تخصصی در زمینه چاپ و تولید برچسب‌ های اصالت کالا ارائه می‌دهد. ما در تیانا سلامت پارلا با استفاده از متریال باکیفیت، ریبون‌ های ماندگار، تکنیک‌ های ضدجعل و رعایت 100 درصدی تمامی استانداردهای 9 گانه ذکر شده، اطمینان حاصل میکنیم که محصولات شما با بالاترین سطح امنیت به دست مصرف‌کننده نهایی برسد.

سوالات متداول (FAQ) کاربران درباره برچسب اصالت کالا